2017-09-20     Eustachego, Faustyny, Renaty     "Sprawiedliwi mało mówią, a wiele czynią" - Z Talmudu    
Strona główna -> HISTORIA

 

 

Świniarsko - wieś w powiecie nowosądeckim. Leży na równinie, na lewym brzegu Dunajca, dzielącego się tu na trzy części, około 3-4 km. Na płd-zach.od Nowego Sącza, u ujścia Trzetrzewinki do Dunajca. Wieś liczy ok. 2000 mieszkańców i podzielona jest na kilka przysiółków. Najbliższy miastu to: Mała Wieś (dawniej ten przysiółek był osobną wsią pod nazwą Świniarsko Małe), dalej są Łazy (nazwa wywodzi się od miejsca wyłazowanego, wykarczowanego), Brzegi (ponieważ leżą nad brzegiem Dunajca), Nowe Osiedle, Ulica, Kamieniec, Młyńczyska (nazwa wywodzi się od młynów, które tam się znajdowały) i Gaj (cesarz Józef II założył tu wieś niemiecką pod nazwą Hutweide).

 Historia miejscowości.

Pierwsze informacje o naszej miejscowości pochodzą z 1225r. Wówczas to papież Honoriusz potwierdził dokument biskupa krakowskiego Wincentego, mówiący o nadaniu dziesięciny ze Świniarska, klasztorowi w Miechowie.  W 1257r. nasza miejscowość znalazła się w posiadaniu Kingi, która w 1278r. na tutejszym dworcu książęcym wydała przywilej uwalniający mieszczan Sącza od opłat cła w: Korczynie, Opatowcu i Wojniczu. 6.VII.1280r.na mocy aktu erekcyjnego, nadała wieś Klasztorowi Klarysek. Klaryski były w posiadaniu wsi aż do roku 1785. Według innych źródeł wieś Świniarsko w XIV i XV wieku należała do biskupów krakowskich, jako część parafii farnej w Nowym Sączu. W 1655r. tutejsi chłopi razem z mieszkańcami Podegrodzia, pod dowództwem F. Kochowskiego, wchodząc w skład oddziału starosty Konstantego Lubomirskiego, przyczynili się do oswobodzenia Nowego Sącza z rąk szwedzkich.

W 1910r. mieszkańcy wsi wystawili pomnik w pięćsetną rocznicę bitwy pod Grunwaldem. 

W 1912r. w Świniarsku utworzono "Drużyny Strzeleckie". 7 września 1939r. wieś zajęła zmotoryzowana kolumna wojsk hitlerowskich. Wówczas doszło do walk z oddziałami polskimi , w wyniku których, zginął niemiecki oficer.  W odwecie Niemcy rozstrzelali 18 mieszkańców i spalili 26 gospodarstw. Była to pierwsza wieś spacyfikowana na Ziemi Sądeckiej. W czasie II wojny światowej, Świniarsko było wsią karną. W styczniu 1945r. Armia Radziecka stoczyła walkę z Hitlerowcami, w której Świniarsko zostało częściowo spalone.

8.IX1939r. obok pomnika Niemcy dokonali egzekucji 11 mieszkańców Wsi. Był to odwet za wymianę ognia we wsi w dniu 7.IX.1939r.

 Wówczas zginęli:

  • Wojciech Gargas 84 lata
  • Jan Wójs 72 lata
  • Michał Skoczeń 70 lat
  • Jan Zygmunt 61 lat
  • Wojciech Wójs 59 lat
  • Andrzej Rola 58 lat
  • Michał Skoczeń 54 lata
  • Józef Plata 46 lat
  • Jan Wójs 36 lat
  • Franciszek Kostrzewa 31 lat
  • Józef Wójs 29 lat 

21.IX.1986r.na pamiątkę męczeństwa mieszkańców wsi, Świniarsko zostało odznaczone Krzyżem Walecznych.

 

 

Krótka historia szkoły:

W 1917 r. na Młyńczyskach utworzono dwuklasową szkołę powszechną. Dopiero w 1936 r. na miejscu dawnej karczmy wybudowano nowy budynek szkolny. Miejscowość Świniarsko szybko rozwija się pod wzgledem demograficznym, trzeba było rozpocząć rozbudowę szkoły. W latach 1971-1974 wybudowno pawilon otwarty został 13.X.1974 roku.

 

 

Natomiast w 1999r. w wakacje dobudowano II piętro istniejącym budynku.

 

 

 Opracował: Stanisław Mosurek

 

 

Kościół parafialny.

Kościół drewniany, który znajdował się w Świniarsku, został przeniesiony w 1958r. ze Stadeł, za zgodą władz państwowych. Zbudowany został przez starosądeckie Klaryski, w1786r . Pod koniec XVIIIw. zamieniono go na zbór ewangelicki. W czasie rozbiorów służył mieszkającym tam niemieckim osadnikom. W Świniarsku przebudowano go według projektu arch. Stefana Świszczowskiego. 29.V.1960r. kościół poświęcił bp Karol Pękala. W 1966r. otrzymał polichromię wg. projektu Z. i Z. Kowalskich. Jest to budowla drewniana, konstrukcji zrębowej, z wieżą na słup. Nakrycie wieży namiotowe z ciężką latarnią o cebulastym hełmie. Kościół posiada dwie kondygnacje okien w kształcie leżących prostokątów. Wewnątrz kościoła znajduje się renesansowy ołtarz z XVI - XVII w., ambona z końca XVIII w. i chrzcielnica o tradycjach barokowych z końca XVIII w. Obok kościoła znajduje się murowana kapliczka z 1676r., o dwóch kondygnacjach, z których górna jest w formie arkady. W arkadzie znajduje się barokowy posąg Chrystusa. Z kapliczką związana jest legenda o Świniarze. 

W dniu 16 maja 2003 r. w nocy po uderzeniu pioruna kościół zapalił się. Dzieki ofiarności mieszkańców i strażaków udało się uratować wnętrze kościoła.  W zabytkowym kościele nie odbędzie się już Msza Święta. Obok spalonego kościoła powstaje nowy murowany kościół.

 

 

 

Odwiedzin :
Kreator IAP - (C)opyright by Interaktywna Polska